Türkiye’nin ilk Atık Pil Geri Kazanım Tesisi

pil geri dönüsüm

Atık piller içerdikleri civa miktarına bağlı olarak, çöpe atılıp toprağa ve su kaynaklarına veya yakılıp havaya karışmalarıyla doğal çevreye ve insan sağlığına zarar verebiliyorlar.

TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi’nin Kocaeli’de kurduğu, Türkiye’nin ilk  Atık Pil Geri Kazanım Tesisi bu atıkların kontrolü ve yeniden kullanımı için önemli bir adım.

Atık pillerin yaklaşık olarak yüzde 90’nını oluşturan çinko, karbon, alkali atık pillerin çevreye ve insan sağlığına zarar vermeden devreye alınacağı, bertaraf edileceği ve ekonomik kullanıma sunulacağı bu tesis, yılda 300 ton atık pil işleme kapasitesine sahip. Tesiste kullanılmış pillerin içindeki değerli metaller geri dönüşüm yoluyla yeniden değerlendirilecek.

atık pil kutusu

Türkiye’de bazı belediyelerin kullanılmış pillerin toplanmasıyla ilgili çalışması var, sokaklarda direkler üzerine asılı pil toplama kutuları dikkatinizi çekebilir. Bazı marketlerde, teknoloji mağazalarında, okullarda ve firmalarda da toplama noktaları bulunuyor. Ayrıca bulunduğunuz yere pil toplama kutusu konulmasını, bu konuda yetkili kuruluş olan Taşınabilir Pil Üreticileri ve İthalatçıları Derneği’nden (TAP) internet üzerinden bizzat talep etmeniz de mümkün…

TAP atık pil

Plastikte Geri Dönüşümle Yakıt Üretildi

plastik geri dönusum

Daha önce de söylemiştim, çöpünüz çok değerli!

Plastikte geri dönüşüm konusunda harika bir buluşa rastladım. Japon mucit Akinori Ito, plastik malzemeleri geri dönüştürerek yakıt üreten bir sistem geliştirmiş!

Her şey, plastiğin petrolden üretildiğini düşünmesiyle başlamış. Bu ürünü orijinal haline geri döndürmenin bir yolu olmalı diye düşünerek işe koyulmuş.

Ito’nun buluşu çevre kirliliğine yol açmayan bir sistem; plastik eritilerek sıvı haline getiriliyor, kaynadıkça çıkan gaz, boru ve su bölmesinden oluşan bir sistem aracılığıyla yakıta dönüştürülüyor. Bu yakıt, jeneratörlerde, hatta bazı sobalarda kullanılabiliyor. Başka bir arıtma sistemi sayesinde ise, benzin, mazot ya da gaz yağına bile dönüştürülebiliyor.

2010 yılında geliştirilen bu sistem, 1kg plastiği sadece 1kw enerji kullanarak 1 litre yakıta dönüştürüyor! 1kg plastik yakıldığında 3kg karbon salınımı yapıyor, bu sistemle yakıta dönüştürüldüğünde ise karbon salınımı %80 oranında azaltılmış oluyor.

plastikten yakıt uretimi

Akinori Ito’nun müthiş buluşu

2010 yılında geliştirilen bu sistem, 1kg plastiği sadece 1kw enerji kullanarak 1 litre yakıta dönüştürüyor! 1kg plastik yakıldığında 3kg karbon salınımı yapıyor, bu sistemle yakıta dönüştürüldüğünde ise karbon salınımı %80 oranında azaltılmış oluyor.

Ito’nun kurduğu sistemi anlattığı İngilizce altyazılı videoda, buluşunu Afrika ve Filipinler gibi gelişmekte olan ülkelere de götürdüğünü ve çocuklarla çöpleri toplayıp geri dönüşüm çalışmaları yaptığını görüyoruz.

Akinori Ito çok önemli bir şey söylüyor: Plastik çöp değil, bir hazine!

Çöp olarak gördüğümüz, geri dönüşümü mümkün olan her şeyin yeniden işlev kazanıp yakıt gibi işe yarar bir şeye dönüşme ihtimali var. Üstelik yeni kaynak tüketmeden, var olanı yeniden kullanıp tasarruf ederek…

Atık hiyerarşisine göre, zararlı üretimi azaltmak ve önlemek geri dönüşümden her zaman daha önemli ve sürdürülebilir bir adım. Bu sebeple plastik üretimini azaltmak en ideal çözüm, bizim bu konuda yapabileceğimiz katkı ise plastiği daha az kullanmak. Bunun 9 basit yolu için blogdaki yazıya göz atabilirsiniz.

Tüm çabamıza rağmen bir şekilde evimize girenler için ise çözüm, doğada çözünür veya geri dönüşebilir olanlarını seçmek. Tabii bunun işe yaraması için çöplerimizi ayrıştırmamız ve geri dönüşüme göndermemiz gerekiyor. Ev atıklarında geri dönüşüm için bilgileri de blogdaki bir yazımda bulabilirsiniz.

Çevre kirliliğinden dert yanıp, küresel ısınma karşısında çaresiz hissetmektense yapabileceklerimizin farkında olup sorumluluk alabilir ve fark yaratabiliriz. İlk adım, daha az ve etik tüketim, sonra geri dönüşüm!

Çöpünüz Çok Değerli: Ev Atıklarında Geri Dönüşüm

geri dönüşüm

Evlerden çıkan çöplerin geri dönüşüm için ayrıştırılması ve yerel yönetimler tarafından toplanarak geri dönüşüm merkezlerine gönderilmesi Türkiye’de henüz yaygın bir pratik değil maalesef. (Doğaya ve insan sağlığına duyarlı etik ürünler veya uygulamalar konusunda yazdığım yazılarda ne kadar çok “maalesef” kelimesini kullandığımı fark ettim de, çok üzücü…) Çevresel sürdürülebilirliği gündelik yaşamımızın bir parçası haline getirmek için daha kat edilecek çok yolumuz var!

Avrupa’nın bir çok ülkesinde mahallelerde, yerel yönetimler tarafından sağlanan dört farklı çöp kutusu bulunuyor. Cam malzemeler, geri dönüşebilir ambalajlar, yemek atıkları ve dönüşemeyen çöpler için… Eğer geri dönüştürülemeyen malzeme kullanan ürünleri tüketmezseniz, aslında hemen hemen hiç atık üretmeden yaşamanız mümkün yani! Çünkü diğer her şey yeniden değerlendirilmek üzere geri dönüşüme gönderiliyor; düşünün, yemek atıklarınız bile! Yemek atıklarıyla kompost yapılıyor, mis gibi gübreli ve verimli toprağa dönüştürülen bu atıklar, yeşil alanların bakımında kullanılıyor. Evde yemek atıklarınızı biriktirmeniz için gerekli olan küçük mutfak çöpleri bile belediyeler tarafından dağıtılıyor. O kutuların içine koyduğunuz çözünebilir malzemeden üretilmiş özel torbalarda yemek atıklarınızı biriktirip, toplanması için mahallenizde bulunan büyük çöp kutusuna atıyorsunuz.

 Peki Türkiye’de durum ne?

Özellikle büyük şehirlerde, cam ve ambalaj atıkları için özel çöp kutularına mahallelerde daha sık rastlar olduk, hatta bazı belediyeler talep eden apartmanlara özel, küçük boyda geri dönüşüm kutuları getirebiliyorlar. Tek yapmamız gereken çöplerimizi ayrıştırmak, hepsini bir torbaya doldurup kapı önüne bırakmak yerine, geri dönüşüm için kurulan bu çöp kutularına dağıtmak.

Yemek atıkları için bir toplama sistemi Türkiye’de henüz yok, ama balkonunuzda kendi kompostunuzu yapma şansınız var, bahçeniz varsa işiniz daha kolay. Kompost yapımıyla ilgili şu kaynaklara göz atabilirsiniz:

 www.azbitki.com/pratik-kompost-yapimi

www.ekosol.net/evlerde-kompost-uretimi

Türkiye’de ambalaj atıklarının geri kazanımı konusunda yetkili kuruluşlar TÜKÇEV ve ÇEVKO Vakıfları. Bu vakıflar atık yönetimini, üretici firmalar, yerel yönetimler ve lisanslı toplama-ayırma firmalarıyla işbirliği yaparak yerine getiriyorlar. Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’ne göre ambalaj atıklarının toplanması belediyelerin yükümlülüğünde. Bağlı olduğunuz belediyenin “Ambalaj Atıkları Yönetim Planı” yoksa, bununla ilgili talepte bulunabilirsiniz.

Camı ayırmak kolay, peki evimize giren ambalajlardan hangilerinin geri dönüştürülebilir olduğunu nasıl anlayacağız? Bunun için ambalajların üzerindeki işaretleri okumak yeterli. Maalesef (yine) bazı ambalajlarda bu işaretlemeler çok küçük veya zor okunur olabiliyor, o yüzden dikkatlice incelemek lazım. İngiltere’de ambalajlarda dikkat çekecek büyüklükte geri dönüşümle ilgili etiketlemeler yer alıyor. Sadece simge değil, açıklamalarıyla birlikte. Bizde de böyle bir şey yapılsa hem herkesin ilgisini daha çok çeker, hem de daha anlaşılır olur…

UK geri donusum isaretleriİngiltere’de kullanılan geri dönüşüm etiketleri

Bizdeki geri dönüşüm simgeleri ise şöyle:

geri_donusum_geri_kazanim

Ambalajın üzerinde bu işaret varsa, malzemesi geri dönüştürülebilir veya kazanılabilir demektir. Bazen üzerinde görünen rakamlar da üretimde kullanılan malzemenin kodları, sonuçta hepsi geri dönüştürülebiliyor…

geri_donusturulmus_maddeden_uretilmis_urunlerBu işaret, ambalajın geri dönüştürülmüş maddeden elde edildiğini gösteriyor, bu da çok iyi bir özellik,üretimde daha az yeni kaynak ve enerji tüketimi olduğunu gösteriyor. Ambalajın içindeki de etik bir ürünse, böylesini tercih edince pek etik bir tüketim yapmış olursunuz…

yesil_nokta_logosu

Uluslararası bir simge olan Yeşil Nokta işareti (ambalajın rengine göre işaretin rengi de değişebiliyor), sanayi sorumluluğunu simgeliyor. Bunu taşıyan ürünü piyasaya süren işletmenin ÇEVKO ile anlaşmalı çalıştığını ve Avrupa Birliği esaslarına göre kurulmuş bir ulusal ambalaj geri kazanım şirketine finansal katkı yaptığını gösteriyor.

çevko

Üretici firmanın ambalaj atıkları ile ilgili yükümlülüğünü ÇEVKO’ya devrettiğini gösteriyor.

tükçev 23.19.12

Üretici firmanın ambalaj atıklarıyla ilgili yükümlülüğünü TÜKÇEV’e devrettiğini gösteriyor.