Masum Şampuanlar

shampoo hair

Şampuanlarda en çok kullanılan zararlı kimyasallar paraben, SLES, SLS, silikon ve yapay renklendiriciler.

Kişisel bakım ürünlerinin içindeki zararlılarla ilgili daha detaylı bilgi için şu yazıma bakabilirsiniz.

Piyasada rahat ulaşabileceğiniz, içeriğindeki maddelerle insan sağlığına ve çevreye zararını en aza indirgeyen, bir de yerli üretim olduğu için karbon ayak izi daha ufak olan ürünlerden benim denediğim ve henüz gözüme çarpanlar şunlar, bu listeyi yenilerini keşfettikçe güncelleyeceğim tabii:

Dalan d’Olive Zeytinyağlı Şampuan

dalan şampuan

Dalan, zeytin diyarı Ege Bölgesi’nin köklü üretici firmalarından birisi… Dalan d’Olive olarak piyasaya sürdüğü ürün serisinde bulunan zeytinyağlı şampuan, tartışmalı birçok kimyasal maddeyi içermiyor.

Hacim veren, renk koruyucu, kepek karşıtı gibi farklı çeşitleri de var. Ben hacim verenini kullanıyorum, pek de memnunum, en azından birçok benzeri üründe (yabancı ürünlerden bahsediyorum) başıma gelen kepeklenme, kuruluk gibi sorunları yaşamadım. Ama tabii herkesin saç tipi ve hassasiyetleri farklı, o yüzden deneyin ve kendiniz görün derim…

Dalan d’Olive şampuanın içeriğindeki tüm maddeleri ayrı ayrı araştırdım, insan sağlığı açısından tartışmalı olan tek madde Methylisothiazolinone. Bu maddenin deri için alerjik ve bağışıklık sistemine zararlı olabileceğini iddia eden bazı araştırmalar olduğunu belirtelim. Bir de aldığınız standart şampuanların içindekilere bir göz atın, bakalım neler göreceksiniz!!!

Organicum

organicum sampuan
Organicum, ICEA (Etik ve Çevresel Sertifikasyon Enstitüsü) tarafından %100 organik sertifikasına sahip. İçeriğinde, insan sağlığına ve çevreye zararı açısından yüksek risk taşıyan bir madde yok. Paraben, boyar madde, sentetik ekstrakt, SLS, SLES, EDTA, lanolin, parafin (Mineral Oil, Petrolatum), hayvansal yağlar ve silikon içermiyor.

Kuru/normal, yağlı ve boyalı saçlar için ayrı şampuanları var, bir de saç bakım ürünleri. Farklı ürünlerinde bazı içerikler değişiyor. Ben yağlı saçlar için olan şampuanını kullanıyorum, bu ürünün içinde söylediğim gibi yüksek risk taşıyan bir zararlı yok. Ama mesela saç kremi ürününde Methylisothiazolinone olduğu dikkatimi çekti. Alacağınız ürünün içindeki, kişisel bakım ürünlerinde sık kullanılan zararlı maddelerin oranına dikkat ederek kendi tercihinizi yapabilirsiniz. Markanın ayrıca güneş koruyucu, bebek ve cilt bakım ürünleri de bulunuyor.

Organicum ürünlerini internet üzerinden sipariş edebiliyorsunuz, piyasada ise sadece eczanelerde satışı yapılıyor, hangi eczanelerde bulabileceğinizi şuradan görebilirsiniz.

 

 

Çamaşırda Zararsız Temizlik

dogal camasir deterjani

Birçok kaynakta yüksek risk grubunda gösterilen zararlı kimyasalları içermeyen çamaşır deterjanları yok değil…

Öncelikle söyleyeyim; piyasada daha doğal olarak lanse edilen deterjanların çoğunun içeriğinde parfüm de var. Parfüm tartışmalı, çünkü birçok kimyasalın karışımını ifade edebiliyor, yönetmeliğe göre detaylı olarak bileşiminin açıklanması zorunlu değil.

Ancak, citronellol ve limonene gibi bazı maddelerle birlikte, deterjan içindeki toplam konsantrasyonu yönetmelikteki limiti geçen, alerjik koku maddeleri etiketlenmek zorunda. Dolayısıyla, eğer yüksek risk grubunda gösterilen zararlılar varsa, ürünün içindekiler kısmında görme şansımız var. Aynı durum, enzimler, dezenfektanlar ve optik parlatıcılar için de geçerli.

Citronellol ve limonene gibi maddelerin, alerjik reaksiyonu, solunum rahatsızlıklarını ve kanseri tetikleme gibi zararları olduğu tartışılıyor. Ayrıca suya karışan bu maddelerin toprak ve su kaynakları üzerinde de olumsuz etkileri var. Daha az katkılı bazı deterjanlarda rastladığım Coumarin ve Linalool da benzer tartışmaların muhatabı! Coumarin, doğal olarak bulunan ve sentetik olarak üretilen bir koku kimyasalı, yüksek risk grubu içinde gösteriliyor, alerjik reaksiyonlara yol açtığını gösteren çalışmalar var. Linalool ise orta risk grubunda görülüyor, bağışıklık sistemine olumsuz etkilerini ve yine alerji tetikleyici olduğunu tartışan bilimsel çalışmalar var.

Maalesef bazı ürünlerde içindekiler kısmında açıklamalar paketten pakete değişebiliyor! Aynı ürünün bir paketinde içindekilerde sadece optik beyazlatıcı yazarken, başka bir pakette Coumarin veya Linalool eklendiğini de görüyorsunuz! Bu gerçekten kafa karıştırıcı. Ben böyle bir duruma denk geldikçe burayı da güncelliyorum.

Yumuşatıcılar da aynı şekilde bir sürü tartışmalı madde içeriyor, yoğun parfümü de cabası. Bazılarının sadece kokusunu duymak bile alerjik reaksiyona sebep olabiliyor. Yumuşatıcıda da doğal alternatifler var ama ben genelde elma sirkesi kullanıyorum. Bazen çamaşırlar ıslakken kokusunu alabiliyorsunuz, kuruduktan sonra da kaldığına hiç rastlamadım. Beni bu kadarı rahatsız etmiyor, sirke kokusuyla barışık değilseniz bir şey diyemem tabii ama en azından genel temizlikte çamaşır suyu yerine kullanabilmek için barışmanızı tavsiye ederim 🙂

Her zamanki gibi, yerli üretim olduğu için karbon ayak izi ufak olan ve insan – çevre sağlığına daha duyarlı olan ürünleri tavsiye ediyorum…

U Green Clean

U Green Clean, Uzay Kimya’nın “Eco Garantie” sertifikalı ürün grubu. Bu sertifika, ürünlerde organik ve doğal hammadde kullandığını tescilliyor, ürün içerikleri doğada biyolojik olarak çözünen maddelerden oluşuyor. Peki nedir bu Eco Garantie sertifikası? 1984’ten beri Danıştay onaylı olarak faaliyet gösteren, Belçika merkezli Ulusal Biyolojik Tarım Ürünleri Dağıtıcıları Meslek Birliği’nin (Probila-Unitrab) yürüttüğü bir sertifika sistemi, denetleyicisi ise organik ürünler konusunda uzmanlaşmış olan küresel kuruluş Certisys.

Ürünün satışı CarrefourSA ve Metro mağazalarında yapılıyor, bunun dışında bazı küçük ölçekli yerel marketlerde de ürünü bulmak mümkün, satış noktalarına web sitesinden göz atabilirsiniz. Sık kullandığınız bir markete talepte bulunarak ürünün getirtilmesini sağlayabilirsiniz. Bu ürün grubunda, organik lavanta yağlı bitkisel çamaşır deterjanı ve yine lavanta yağlı yumuşatıcı var.

Mom’s Green

Mom’s Green markasının tüm ürün grubu da “Eco Garantie” sertifikasına sahip. Çevre mühendisi Işık Kırgız tarafından geliştirilmiş olan Mom’s Green markası, çamaşır deterjanının yanında bulaşık ve genel temizleyici ürünler ile, bebeklere özel temizlik ürünleri de içeriyor. Çamaşır grubunda organik lavantalı, kır çiçekleri, beyaz çiçekler ve sabun kokulu çamaşır deterjanı çeşitleri ile bitkisel yumuşatıcıları bulunuyor…

Bildiğim kadarıyla sadece internet üzerinden sipariş verilebiliyor. Web sitesinde ürün içerikleriyle ilgili çevre ve insan sağlığı açısından detaylı bilgiye ulaşabiliyorsunuz, bunu da bir artı olarak belirtelim. Sipariş için Mom’s Green markasının web sitesi olan Yeşil Anne‘ye üye olmak gerekiyor.

Eti Matik Bor Temizlik Ürünü

1935 yılında kurulmuş olan Eti Maden işletmelerinin ürettiği Eti Matik Bor deterjanın %30’u boraks, %15-20’si sağlık ve çevre açısından risk grubunda olmayan sodium stearat ve %5’i de yine aynı şekilde zararsız olan sodada oluşuyor.

Boraks doğal bir maden ve doğal temizlikle ilgili birçok kaynakta kullanılabilir bir madde olarak gösteriliyor. Temizlik ve kişisel bakım ürünlerinin yanında tarımda da kullanılıyor. Sodium Borate olarak da bilinen boraksı Borik Asitle karıştırmamak lazım, zira bu, boraksın sülfürik asit veya hidroklorik asitle bileşiminden doğan bir madde…

Bununla birlikte boraksın, bazı kişilerde solunum yollarında ve ciltte alerjik reaksiyonlara yol açabileceğini gösteren bilimsel çalışmalar var. Fakat yüksek oranda maruz kalma ya da aşırı kullanım durumunda oldukça risksiz bir madde olarak bildiğimiz karbonatın da cilt üzerinde benzer etkisi olabiliyor. Boraks, birçok güvenilir kaynakta sağlık açısından yüksek risk grubunda gösterilen bir madde değil.

Diğer yandan belli ölçülerde bor madeni, bitkiler ve insan vücudu için faydalı mineraller de içeriyor.

Türkiye’nin dünyadaki bor madeni rezervlerinin %75’ine sahip olduğunu düşünürsek, bunun yerli ve doğal bir ürün için değerlendirilmesi çok güzel bir girişim. Ayrıca ürün paketleri üzerindeki “Eti Matik Çevre Dostudur” ibaresini, ürün ambalajında kullanılan malzemenin geri dönüştürülebilir özellikte olmasına ve baskıda kullanılan mürekkebin ağır metaller içermediğine dikkat çekilmesini de çok takdir ettim 🙂

Eti Matik Borlu deterjanın hangi marketlerde satışının yapıldığına dair güncel bilgi için web sitesine bakabilirsiniz.

 

Doğal ve Yerli Üretim Diş Macunu

etam cru oslo

Resim: Etam Cru

Türkiye’de etik ürün araştırmasına girişince gün geçmiyor ki insan hayretlere düşmesin! Bu sefer hayrete düşüren de, doğal ve yerli üretim diş macunu çeşitlerinin var ama yok olması! Nasıl mı?

Zararlı kimyasallar içermeyen ve yerli üretim olan bir diş macunu arayışına girmek uzun zamandır aklımda olan bir şeydi. Bir süre evde diş macununu kendim yapmayı denemiştim, bununla biraz idare ettik ama henüz kullanımı pratik ve etkisi daha kalıcı bir tarif yakalayamadım, belki de ben yapmayı becerememişimdir…

Piyasadaki diş macunlarının çoğu, paraben, PEG, SLES, triclosan gibi tartışmalı kimyasallar içeriyor. Kanser arttırıcı ve sinir sistemi üzerinde olumsuz etkileri, nefes darlığı veya ciltte tahrişe yol açma gibi farklı sebeplerle bilimsel olarak tartışılan bu kimyasallarla ilgili daha detaylı bilgiye bu yazıdan ulaşabilirsiniz.

Bu zararlıları içermeyen etik bir diş macunu arayışı içinde, bir sonuç alamayacağımı bilsem de, önce yakınımdaki marketleri dolaştım, sonra kişisel bakım mağazalarına baktım, buralarda belli başlı zararlıları içermeyen diş macunları var, Sensi-Relief veya Rossmann’ın bazı Perlodent ürünleri gibi. Ama bunlar tabii ki ithal ürünler! İthal ararsanız seçenek çok, Apifarm, Bioplante, Lavera, Sante, R.o.c.s. gibi yabancı markaların katkısız  diş macunlarına organik ürünler satan internet sitelerinden ulaşmak mümkün…

Fakat, eczanelerde ve internette biraz soruşturunca, aslında yerli seçenekler olmasına rağmen, piyasada bunlara ulaşmanın kolay olmadığı ortaya çıktı!

Peki, hem zararlı katkı maddesi içermeyen, hem de yerli üretim olup karbon ayak izi ufak olan, henüz az sayıdaki bu diş macunlarına nasıl ulaşabiliriz?

İnternette veya bazı eczanelerde bulabileceğiniz birkaç yerli ürün seçeneği var. Bu ürünlerin henüz geniş çaplı dağıtımlarının olmaması ulaşmayı da zorlaştırıyor ama etik tüketicilerden talep geldikçe belki bu gibi ürünleri piyasada daha çok görmeye başlarız.

DK Dent Diş Macunu

Eczanelerde satışı yapılan DK Dent marka diş macunu, 2006 yılında kurulan Ezel Kozmetik’in kilin doğal faydalarını kozmetik ürünlerle birleştiren markası Dermokil’in bir ürünü… DK Dent diş macunu, florür, SLS, yapay tatlandırıcı, boya, paraben veya triclosan gibi tartışmalı kimyasalları içermiyor.

Bu ürünün özelliği, bitkisel içeriğinin yanında mineral açısından zengin olan kil de içermesi. Silika, magnezyum, demir, sodyum, potasyum gibi değerli mineraller içeren kil, dişler için iyi bir temizlik ve bakım sağlayıp, plak oluşumunun önlenmesine yardımcı oluyor.

Ürünün satıldığı eczanelerin detaylı listesini web sitesinde bulabiliyorsunuz.

Corexyl Diş Macunu ve Epinafol Diş Macunu

İki yerli üretim katkısız diş macunu daha…

Aslında 1980 yılından beri üretim yapan SPC Kozmetik’in doğal diş macunu ürünlerine de ancak biraz araştırma yapınca ulaşabiliyorsunuz. Çünkü bu ürünlerin piyasada geniş dağıtımı yok, daha çok yabancı piyasa odaklı üretiliyor.

İnternette n11.com üzerinden satışı yapılmaya başlanan bu diş macunlarının birçok çeşidinde paraben, sorbat, benzoat, triclosan veya formaldehit gibi kimyasallar bulunmuyor.

Detaylı bilgi için web sitesine bakabilirsiniz.

Naturalive Diş Macunu

Naturalive, 2009 yılından beri kozmetik alanında üretim yapan Natural Yaşam Ürünleri’nin bir ürünü…

Bu diş macunu da, SLS, paraben, formaldehit, triclosan, florür, boya ve yapay tatlandırıcı içermiyor. İçeriğindeki misvak, propolis ve çay ağacı yağının antibakteriyel özellikleriyle diş eti hastalıklarına ve bakterilere karşı doğal koruma sağladığı söyleniyor.

Bu ürüne bildiğim kadarıyla sadece internet üzerinden ulaşabiliyorsunuz.

Bulaşık Deterjanında Doğal Alternatifler

dogal bulasık deterjanı

Birçok üründe olduğu gibi bulaşık deterjanında da, hem yerli üretim olup market rafına ulaşmak için bıraktığı karbon ayak izi küçük, hem de içerik açısından çevreye ve insan sağlığına duyarlı olan ürün çok az! Doğal olarak lanse edilen bazı ürünlerin, aniyonik-noniyonik madde ve methylisothiazolinone gibi alerji tetikleyici ve sinir hücreleri üzerinde olumsuz etkileri olduğu tartışılan koruyucular içermediğine dikkat etmek lazım.

Elde yıkama ve makine için önerilebilecek yerli üretim ve bitkisel bazlı bulaşık makinesi deterjan alternatifleri şöyle:

Bulaşık Makinesi Deterjanı

Mom’s Green Bulaşık Makinesi Jel Temizleyici ve Tablet

moms green bulasık

Mom’s Green markasının ürün grubu “Eco Garantie” sertifikasına sahip. Bu sertifika, ürünlerde organik ve doğal hammadde kullandığını tescilliyor, ürün içerikleri doğada biyolojik olarak çözünen maddelerden oluşuyor. Eco Garantie, 1984’ten beri Danıştay onaylı olarak faaliyet gösteren, Belçika merkezli Ulusal Biyolojik Tarım Ürünleri Dağıtıcıları Meslek Birliği’nin (Probila-Unitrab) yürüttüğü bir sertifika sistemi, denetleyicisi ise organik ürünler konusunda uzmanlaşmış olan küresel kuruluş Certisys.

Benim bulaşık makinesi için şimdiye kadar bulabildiğim az sayıda doğal ve yerli üründen birisi bu. Güzel de temizliyor, kalıntı falan bırakmıyor. Bildiğim kadarıyla sadece internet üzerinden satılıyor. Ürün grubunda portakallı parlatıcı seçeneği de bulunuyor. Web sitesinde ürün içerikleriyle ilgili çevre ve insan sağlığı açısından detaylı bilgiye ulaşabiliyorsunuz, bunu da bir artı olarak belirtelim. Sipariş için Mom’s Green markasının web sitesi olan Yeşil Anne‘ye üye olmak gerekiyor.

U Green Clean Bulaşık Makinesi Tableti

green clean bulasık

Uzay Kimya’nın “Eco-Garantie” sertifikalı ürün grubuna sonradan eklenen bulaşık makinesi tableti bir diğer tescilli ve yerli seçenek. Ürünün satışı CarrefourSA ve Metro mağazalarında yapılıyor, bunun dışında bazı küçük ölçekli yerel marketlerde de ürünü bulmak mümkün, satış noktalarına web sitesinden göz atabilirsiniz. Sık kullandığınız bir markete talepte bulunarak ürünün getirtilmesini sağlayabilirsiniz.

U Green Clean bulaşık makinesi tabletinin yanında bitkisel bulaşık makinesi parlatıcı ürününe de ulaşabilirsiniz. Ben parlatıcı olarak çamaşır makinesinde olduğu gibi bulaşıkta da elma sirkesi veya beyaz temizlik sirkesi kullanıyorum, ama sirkeyi tercih etmeyenler için bu doğal içerikli ve yerli üretim bulaşık makinesi parlatıcıları iyi birer alternatif…

Ev Yapımı Makine Tozu

bulasık mak det

Makine deterjanını evde kendiniz de yapabilirsiniz. Doğal içerikli hazır deterjanları keşfetmeden önce ben de bu yöntemi izliyordum. Çok da zahmetli değil, ama bazen beyaz tozumsu bir kalıntı bırakabiliyor, yine de deneyip kendiniz görebilirsiniz. Bendeki tarif www.zehirsizev.com sitesinden:

  • 1/4 bardak kaya tuzu
  • 20-25 damla limon veya portakal yağı
  • 1/4 bardak limon tuzu
  • 1 bardak karbonat
  • 1 bardak boraks (doğal bir madde olmasına rağmen bazı alerjik reaksiyonlara sebep olabileceğini bazı kaynaklarda okuyorum, biraz tartışmalı. Özellikle bulaşık gibi direk ağızla temas eden eşyaların temizliği için kullanılmasa daha iyi diye düşünüyorum. Zaten bu tarifte de isteğe bağlı denilmiş.)
  • 1 bardak çamaşır sodası
  • kapaklı bir kavanoz ya da saklama kabı

Bütün malzemeler karıştırılır. Deterjan gözünü dolduracak kadar konur, parlatıcı olarak elma sirkesi kullanılır. Makinenin filtresi temiz olmalı.

Arap Sabunu

Bulaşık makinesinde daha önce Arap sabunu kullanmayı da denedim, sonuç da fena olmadı. Parlatıcı olarak sirke kullandım, makinenin içine de kullanılmış limon koydum. Kalıntı yapmadı, bulaşıklar da temiz ve parlak çıktı. Ama Arap sabununun kendine has kokusu makineye ve bulaşıklara sindi, bu benim çok hoşuma gitmedi…

Klasik Arap sabunu, içinde zararlı kimyasallar bulundurmayan bitkisel bazlı bir temizlik ürünü. Ama piyasadaki ürünlerin çoğu katkı maddesi içeriyor, katkısız Arap sabunu ürünleriyle ilgili bilgi için genel temizleyicilerle ilgili yazıma bakabilirsiniz.

Elde Yıkama Bulaşık Deterjanı

Elde yıkama için bulaşık deterjanında ise benim gözüme çarpan, hem yerli üretim olup karbon ayak izi düşük olan, hem de zararlı kimyasallar içermeyen etik ürünlerse şöyle:

U Green Clean


U Green Clean, Uzay Kimya’nın “Eco Garantie” sertifikalı ürün grubu. Yakın zamana kadar sadece CarrefourSA mağazalarında ve internette organik ürünler satan web sitelerinde satışı yapılan U Green Clean ürünleri artık daha küçük marketlerde de bulunabiliyor, daha önce de yazdığım gibi siz de kendi marketinize getirilmesini talep edebilirsiniz. Bu ürün grubunun, organik portakal yağlı bitkisel bulaşık deterjanını deneyebilirsiniz.

Mom’s Green

“Eco Garantie” sertifikalı bir diğer yerli ürün Mom’s Green markasının da elde yıkama için bulaşık deterjanı seçeneği var. Organik portakallı ve limonlu seçenekleri bulunan bulaşık temizleyicisini sipariş etmek için Mom’s Green markasının web sitesi olan Yeşil Anne‘ye üye olmak gerekiyor.

Arap Sabunu

Bulaşık deterjanı olarak katkısız Arap sabunu kullanmayı da tercih edebilirsiniz, eğer kokusu sizi rahatsız etmiyorsa… Direk ya da suyla ve aromatik yağlarla karıştırılıp sıvı deterjan olarak kullanılabilir.