Yaşayan Çatılı Ahşap Kuş Evi

yasayan catili ahsap kus evi 3

Bir yandan yaz rehaveti diğer yandan ülke gündemi rehaveti derken uzun süredir elim yazmaya varmıyordu. Bence yazmak için çok güzel bir motivasyon buldum 🙂 Motivasyonun sebebi bir kuş evi!

Kuşlarla ilişkim birkaç yıl öncesine kadar, seslerinden hoşlanmak ve serçe, kumru, güvercin gibi yaygın türleri tanımaktan öte değildi. Küçüklüğümde benim de birçokları gibi maalesef kafeste besleyip birkaç kelime öğrettiğim, öldüğünde gözyaşı döküp apartman bahçesine törenle gömdüğüm bir muhabbet kuşum oldu; Lucky. Bir de arada İzmir Konak meydanında güvercinlere yem vermişliğim…

kızılgerdan

Kızılgerdan (Findhorn Ekoköyü, İskoçya)

Farklı kuş türlerinin ilgimi çekmesi ve her birinin renklerinde, yapılarında, yuvalama biçimlerinde onlarca hikayenin gizli olduğunu keşfedişim ise bir kuşa aşık olmamla başladı. İngiltere’deyken, onların Robin dedikleri, bizde de Kızılgerdan olarak bilinen kırmızı boyunlu bir kuşa ilk görüşte aşık oldum. Bir de bu güzel yaratık insana o kadar yaklaşıyordu ki, beni kendine bağlaması çok zor olmadı. Hikayeye göre İngiltere’de bir zamanlar yaban hayatı hala varken Kızılgerdanlar yaban domuzlarının etrafında dolaşıp onların eşeledikleri topraktan çıkan solucanları toplarlarmış. Yaban domuzlarının nesli tükenince bu sefer bahçelerini eşeleyen insanların etrafında dolaşmaya başlamışlar. Onun gözünde benim yaban domuzundan pek bir farkım olmasa da ben Kızılgerdanı şans meleğim belledim, pek de memnunum bu durumdan. O da bana karşı boş değil bence, Türkiye’ye döndükten sonra beklemediğim birkaç yerde karşıma çıkıverip beni mutlu etti 🙂

 

Kızılgerdanla muhabbetimizden sonra her gittiğim yerde farklı kuş seslerine dikkat kesilmeye, gördüğüm türleri tanımak için kaynak taramaya başlar oldum. Kuş gözlemciliğine gider mi bu ilgi acaba, neden olmasın? WWF Türkiye’nin Üreyen Kuş Atlası diye bir projesini duymuştum, belki gönüllü olarak katılırım diye şu yandaki poster ne zamandır masaüstümde kayıtlı duruyor 🙂 İlgilenenler için projenin linki şu: http://kustr.org/kusatlasi/

Kuşlar dünyasına duyduğum merakın yanında ne zamandır marangozluğun tadına bakmak, ellerimle bir şey yaratmak da istiyordum. Ailemin yanında, yani bahçeli bir yerde de olunca, bir kuş evi yapsak ne güzel olur diye aklımdan geçti. Marangozluk kısmında gerekli danışmanlık için babamı, boyama ve dış tasarım desteği için de annemi ikna edince ailecek işe giriştik.

happy city birds project-Danimarka

Happy City Birds projesi kapsamında
  Danimarka’da farklı şehirlere toplam 3500
kuş evi yerleştirilmiş.

Kuş evlerine belki de şehirlerde daha çok ihtiyaç var. Yapılaşma nedeniyle doğal koşullarda uygun yuva yerleri bulmakta zorlanan kuş türlerine yardımcı olarak yaban hayatın korunmasına küçük de olsa bir katkıda bulunmuş oluyoruz.

Farklı kuş türlerinin davranışlarını, seslerini, renklerini gözlemleme tutkusu, bahçeye ya da yaşam alanınıza yakın bir yere kuş evleri koymanın birinci sebebi olsa gerek. Kuş evlerinin minik dostlarla yakınlaşmak dışında başka avantajları da var. Kuş evleri sayesinde bahçenize uğrayan kuşlar haşerelere karşı bahçenizde yardımcı bir kuvvet olabilir, ayrıca tohum taşıyıcısı oldukları için çevrenizdeki doğal bitki çeşitliliğini beslerler.

Onları daha fazla cezbetmek için bahçeye kuş yemlikleri ve kuş banyoları da ekleyebilirsiniz. Tabii bir de bahçenizde ne kadar çok meyve ağacı olursa meyveleri paylaşmak için o kadar fazla kuş ziyaretçiniz olacaktır.

yasayan catili ahsap kus evi 2Gelelim bizim kuş evinin tasarımına… Biz depoda ne malzeme varsa onlarla ortaya bir şey çıkarttık. Ama kuş evimize çok da güzel bir detay ekledik: yaşayan çatı! Kuş evimizin yaşayan bir çatısı var, yani çatısında bitkiler büyüyor 🙂 Çatı tasarımına göre etrafını çerçeveliyorsunuz ve küçük bir yetiştirme alanı yaratıyorsunuz. İçini su yalıtımına uygun bir malzemeyle kaplıyorsunuz, biz çatı izolasyon malzemesinden bir parça kullandık. Buraya fazla su istemeyen ve derin kök salmayan kaktüs türü bitkiler ektik, kumlu toprak ve çakıl taşları kullanıp üzerini de deniz kabuklarıyla süsledik! Kuş evinin yaşayan çatısı umarım bizim kadar kuşların da hoşuna gider 🙂

Kuş evi yaparken dikkat edilmesi gereken birkaç nokta var:

1-İşlem görmemiş ahşap kullanılması öneriliyor (bizim kullandığımız parçaların bazıları cilalıydı, iyice zımparaladık).
2-En önemli noktalardan birisi kuş türlerine göre giriş kısmının boyutunu ayarlamak (Kuş türlerine göre giriş boyutları hakkında fikir edinmek için Doğa Derneği’nin paylaştığı belgeyi inceleyebilirsiniz).
3-Eğimli çatı içeriyi yağmur suyundan korumak açısından önemli.
4-İzolasyon için kalın ahşap kullanılmalı.
5-Havalandırma delikleri açmayı ve arada yapacağınız temizlik için kuş evinin bir tarafını çıkarılabilir bir parça olarak tasarlamayı unutmamak lazım (biz alt kısmı çıkarılabilir olarak tasarladık, havalandırma deliklerini de bu yüzeyde açtık).
6-Kokusu itici olabileceği için kuş evinin içine boya sürmemek gerekiyor.

yasayan catili ahsap kus evi

Ortaya çıkan şeyin güzelliği bir yana, birlikte üretmenin keyfi ve bu paylaşım çok güzel. Aileyle, dostlarla veya çocuklarla birlikte yapılabilecek farklı tasarımlar bulabilir, hem birlikte üretmenin, hem de doğal çevreye katkıda bulunup bu konuda farkındalık yaratmanın tadına varabilirsiniz.

Etik Tüketici Olmak

cropped-etiktuketimsitefoto.jpg

Şehirdeki en büyük zorluklardan biri, çalışma temposundan dolayı kendimize ayıracak kısıtlı bir zaman kaldığı için çoğu zaman süpermarketlere ya da daha genel bir tabirle “tüketmeye” bağımlı olmak! Evde birçok şeyi üretmek mümkün değil mi, gayet mümkün, hatta bunu yapan bir çok insan tanıyorum, ben de elimden geldiğince yapıyorum. Ama bunun ne kadar sürdürülebilir ve ekonomik olduğu konusunda başlarının etini de yeseniz herkes bu zaman dengesini kuramıyor, sonra sizin adınız deliye ya da eko cadıya çıkabiliyor!

Peki ne yapmalı? En azından “etik tüketim” yapabiliriz, yani doğaya ve insan sağlığına duyarlı olarak üretilmiş ürünleri almayı tercih edebiliriz. Şunu baştan söyleyeyim, Türkiye’de işimiz o kadar kolay değil, ama daha fazla insan talep ettikçe belki böyle ürünleri market raflarında daha çok görebiliriz. Bu sitenin amaçlarından birisi de bu, piyasadaki “etik ürünleri” nedenleriyle birlikte tanıtıp, tüketirken de faydalı bir şeyler yapılabileceğini göstermek.

Aslında iş, kimsenin çoğunlukla dikkat etmediği, ürünlerin içindekiler kısmını okumayı öğrenmekle başlıyor. Bir diğer önemli konu da, “gıda kilometresi (food miles)”ne dikkat etmek, yani aldığımız ürün yerli mi üretilmiş yoksa bizim tatlı damağımız ya da keyfimiz için tonlarca benzin harcanıp, kocaman kocaman karbon ayak izleri bırakılıp dünyanın öbür ucundan mı getirilmiş?? Yerli üretimi sadece ulusal ekonomiye destek olma söylemiyle savunmak yetersiz, bir de işin çevre boyutu var, insanların ve gezegenin geleceği açısından, yerli hatta bölgesel tüketimi çok önemli kılan da bu boyut… Mümkün olduğunca az “gıda kilometresi”…

Keşke yan komşumuzdan yumurtayı, arka sokaktaki amcadan sütü alabilme şansımız olsaydı, ama maalesef şehirde bu pek mümkün değil!!! Biz de, hiçbir şey yapmamak yerine, yapabileceğimizin en iyisini yaparak katkı koyabiliriz ve market rafına daha bilinçli bir şekilde uzanabiliriz…

Etik Ürün Nedir?

Doğanın ve onun parçası olan insanla birlikte tüm canlıların sağlığını ve haklarını gözeterek üretilen ürünlere “etik ürün” deniyor.

Alışveriş yaparken sadece bir ürün satın almıyoruz, aynı zamanda yaşamın her alanına etki eden çok önemli bir tercih yapıyoruz.

Kolayca elimizi uzatıp alabildiğimiz ürünlerin neler pahasına o raflara ulaştığını ve onları neler pahasına tükettiğimizi çoğu zaman önemsemiyoruz.

Canlılara zarar veren üretim süreçlerini; yanı başımızda yetişirken uzaklardan getirttiğimiz ürünlerin gıda kilometrelerini; her gün yediğimiz ambalajlı gıdadaki bir hammaddenin doğal tahribata veya emek sömürüsüne rağmen süregelen kitlesel üretimini; içindekilere dikkat etmeden aldığımız deterjanın kendi sağlığımıza ve çevreye olumsuz etkisini ne kadar düşünüyoruz?

Tüm bunların farkında olup alışveriş yaparken sorumluluk almak, ve  etik ürünleri tercih ederek fark yaratmak mümkün!

Dünya gündemindeki sosyal, siyasal, ekonomik ve ekolojik olumsuzluklar karşısında güçsüz ve çaresiz hissetmek çok kolay. Vicdanımızı sızlatan her duruma direk müdahale edebilecek durumda değiliz maalesef. Fakat bu, daha iyi ve adil bir yaşam düşümüzü rafa kaldırmamız gerektiği anlamına da gelmiyor.

Etki alanımız sınırlı bile olsa, yaratacağımız farkın çok önemli olduğuna inanmalıyız!

Etik tüketimle, fark yaratma gücümüzü gündelik yaşamın içinde her an kullanabiliriz. Yaptığımız her etik tercih,  sağlıklı gıdaya, ormanları, toprağı ve biyo-çeşitliliği korumaya, diğer canlıların yaşam hakkını savunmaya, adil çalışma koşullarını, küçük üreticiyi ve yerel üretimi desteklemeye yönelik bir talep anlamına geliyor. Biz talep ettikçe etik ürünlerin üretimi de artacak…

Etik tüketici olmak için alışverişte uygulanabilecek birkaç şey var:

  • Enerji tasarruflu ürünler veya özgür gezen tavuk yumurtası gibi belli başlı etik ürünleri tercih etmek.
  • Çevreye ve insan sağlığına zararlı olduğu bilinen ürünlerden uzak durmak.
  • Herhangi bir ürünüyle çevreyi ve/veya insan sağlığını olumsuz etkilediği bilinen bir firmanın hiçbir ürününü tüketmemek.
  • Gıda kilometresi ve bunun sonucunda bırakılan karbon ayak izini düşünerek yerel üretimi desteklemek, yerli ürünler arasındaki etik seçenekleri tercih etmek.
  • Firmalar ve ürünleri karşılaştırarak, seçenekler arasında en fazla etik özelliği olan  ürünleri tercih etmek.

Etik ürünleri tanımak, ilgi arttıkça gelişen bir pratik. Bunun için, farklı endüstrilerdeki üretim koşullarıyla ilgili tartışmaları takip etmek, ürünlerin içindekiler etiketlerini okumayı öğrenmek ve özellikle küresel firmaların, sadece ekonomik değil aynı zamanda sosyal bağlantılarını da merak etmek gerekiyor.

Sitedeki öneriler umarım biraz fikir verir. Bunlar ben keşfettikçe güncellenecek tabii; hatta umarım tahminimden daha çok güncellenir, çünkü bu daha fazla etik ürün üretildiği anlamına gelir!

Herkese etik alışverişler!